Mijn Account

Red de Meerlaanmolen! Een pleidooi voor de restauratie

Red de Meerlaanmolen! Een pleidooi voor de restauratie

Elektriciteit opwekken met windkracht is brandend actueel. Onze dreigende klimaatverandering zal eisen dat we in de toekomst nog meer zullen moeten overschakelen op groene stroom.

In ons landschap zijn ze nu al her en der terug te vinden en hier in Gistel hebben we sinds een 10-tal jaar zo’n 6 mastodonten en wellicht komen er nog bij…

Over deze moderne windmolens is al heel wat gezegd en geschreven. Hoogtechnologisch, sterke staaltjes van techniek en innovatief, hoewel? Zo’n slordige 90 jaar geleden speelde een visionair man reeds met hetzelfde idee.

Een stukje geschiedenis

Alfred Ronse, de alomgekende burgemeester van Gistel en de eerste echte Vlaamse molinoloog zag de teloorgang van de klassieke windmolen en wilde dit op één of andere manier vertragen of een halt toe roepen.

Bepaald niet evident als men weet dat molens in die periode meestal waren vernietigd door oorlogsschade of gewoon werden afgebroken omdat ze niet meer rendabel waren. Graan werd nu eenmaal sneller vermalen op motorkracht en men was niet meer afhankelijk van die wispelturige wind.

Door z’n vele ontmoetingen met molenaars, molenmakers en zijn reizen naar Nederland hield Ronse er een heel vernieuwende en een tot dan toe ongekende visie op na. Hij wou de klassieke, esthetisch mooie windmolen aanpassen aan de snel veranderende evolutie en de mechanisering.

Er werd nagedacht over nieuwe toepassingen voor klassieke windmolens en zo ging men (o.a. in Nederland) ook onderzoek doen naar het opwekken van elektriciteit met windmolens.

Dat Alfred Ronse hier een belangrijk aandeel in had mag niet verbazen! Hij had de status, contacten  en de mogelijkheden om hier een voortrekkende rol in te spelen. Het bleef niet bij theorie alleen want in 1932 startte Ronse achter zijn kasteel "Ter Waere”" in Gistel met de bouw van een wel heel speciale molen.

De "Meerlaanmolen" werd een kleine houten staakmolen op een hoog stenen ondergedeelte voorzien van een houten stelling en was in die tijd veruit het enige echt uitgewerkte voorbeeld van een dergelijk project in België en Nederland.

Heel concreet bouwde Ronse met de "Meerlaan" een uniek type… Niet alleen de uiterlijke vorm was, hoewel niet uniek, toch opvallend. Een kleine staakmolen op een heel hoge stenen romp.

Ook bracht hij tal van verbeteringen aan die de molen beter en gemakkelijker zouden laten draaien, anders gezegd meer rendement zouden geven:

  • De 17 meter lange wieken waren voorzien van een stroomlijmsysteem ‘Dekker’  met aluminiumplaten geprofileerd. (bij klassieke wieken waren dit houten planken met veel minder profiel)
  • De molenas draaide vooraan op rollen, achteraan op een dubbele kogellager (bij de ‘gewone’ molen was de lagering op arduin)
  • De wieken draaiden hoog boven de grond (de romp is ongeveer 15 m. hoog) teneinde de omliggende bomenhinder te overwinnen en meer wind te vangen.
  • Heel wat assen en overbrengingen zijn uit staal vervaardigd omdat die beter de grote krachten konden opvangen die deze opwekking met zich meebrengt.

Naast de installatie voor de elektriciteitsopwekking bevond zich in de vijf etages tellende romp ook een koppel maalstenen, een koppel pelstenen, een haverpletter en een waterpomp. Het hoofddoel was echter het experiment waarmee Ronse wou aantonen dat een klassieke windmolen naast een oud romantisch werktuig in het landschap ook nog een toekomstfunctie kon hebben.

En de toekomst?

De molen, die sinds 2005 eigendom is van de stad Gistel, zou kunnen gerestaureerd worden als voorloper van een nieuwe generatie energieopwekkers en als eerbetoon aan Alfred Ronse. Een beheersplan werd intussen opgesteld en goedgekeurd maar dit is nog geen garantie op een snelle restauratie.

Met wat goeie wil zijn er zeker oplossingen en mogelijkheden voor een op alle vlakken te verantwoorden restauratie. Denk maar aan sponsoring van spelers op de (groene) energiemarkt en crowdfunding.

Zo kunnen er ook heel wat diverse bestemmingen aan de molen gegeven worden (intieme optredens, voorstellingen, vergaderlocatie, gemeentelijke trouwzaal, tentoonstellingen).

Laat ons hopen dat er binnenkort een oplossing wordt gevonden en er binnen afzienbare tijd weer wieken zwaaien en lampjes 'flikkeren' in 'Ronses' meulen!

(Een artikel geschreven door de molenaar van de Oostmolen Benoît Delaere.)

Reacties (3)

  • Acket Annie
    Acket Annie20 mei 2019 14:25

    Wij, mijn man en ik, zijn in 2007 aangespoeld in Gistel. Heb het artikel over de Meerlaanmolen gelezen, Molenaar Benoit Delaere heeft een mooie beschrijving gegeven , die zeker ter harte moeten genomen worden, om deze molen te restaureren. Stad Gistel, dit is werelderfgoed en mag niet verloren gaan! ??????

  • Kaat
    Kaat20 mei 2019 17:13

    Heel goed , Benoit. We duimen.

  • Raphaël
    Raphaël20 mei 2019 18:24

    Geef de molen een tweede leven als historisch erfgoed

Plaats een reactie

Succes! Je reactie is geplaatst. Bedankt!

Fout! Sorry, er is een fout opgetreden. Probeer opnieuw!

Antwoorden op

De nieuwe city app voor alle Gistelse inwoners!

Op een eenvoudige en gebruiksvriendelijke manier info raadplegen over Gistel, Moere, Snaaskerke en Zevekote.

Google Play Store App Store